
Agastefna Naustatjarnar.
Naustatjörn vinnur samkvęmt agastefnunni Jįkvęšur agi (Positive
discipline). Innleišing hófst haustiš 2010. Jįkvęšur agi
er uppeldisstefna byggš į sjįlfsstjórnarkenningum og
žess vegna nįskyld Uppbyggingarstefnunni.
Jįkvęšur agi - leikskólabörn
-
Jįkvęšur
agi er aš kenna félagsfęrni og lķfsleikni. Agi sem
snżr aš ungum börnum snżst um hvaš žś vilt gera, žś
fylgir žeim įkvöršunum meš góšvild og festu, ķ staš
žess aš bśast viš aš barniš hegši sér vel. Žegar
barniš žroskast og eflir getu sķnu veršur žaš
žįtttakandi ķ žvķ ferli aš finna lausnir og setja
mörk.
-
Meginreglur jįkvęšs aga hjįlpa aš byggja samband
vęntumžykju og viršingar og aušvelda aš finna
lausnir til frambśšar.
-
Jįkvęšur
agi byggir į kennslu, skilningi, hvatningu og
samskiptum en ekki refsingum.
Vöršur jįkvęšs aga -
leikskólabörn
-
Gagnkvęm
viršing.
Fulloršnir sem virša sjįlfa sig og žęr ašstęšur sem
eru uppi sżna góšsemd og festu. Į žennan įtt virša
žeir žarfir barnsins.
-
Skilningur į orsökum hegšunar.
Um leiš og skilningur fyrir
įkvešinni hegšun er fyrir hendi er mun aušveldara aš
breyta eša stöšva žį hegšun. Aš bregšast viš įstęšum
hegšunar getur jafnvel veriš mikilvęgara en aš
bregšast viš hegšuninni sjįlfri
-
Virk samskipti.
Aš nota opnar spurningar, hvaš hvernig, hvers vegna.
Aš nota virka hlustun, aš heyra hvaš sagt er. Aš
gefa börnum tękifęri til aš taka žįtt ķ samskiptum ķ
staš žess aš segja žeim hvaš žau eiga aš segja og
gera.
-
Žekking og skilningur į heimi
barnsins.
Žegar skilningur į heimi barnsins er fyrir hendi
er hęgt aš velja rétt višbrögš viš hegšun žess. Aš
vita hvar barniš er statt į žroskabraut sinni, aš
žekkja skapferli žess, félagslegan og
tilfinningalegan žroska.
-
Agi sem kennir.
Agi sem kennir višurkennda
félagslega fęrni og lķfsleikni įn žess aš refsa.
-
Įhersla į lausnir en ekki refsingar.
Įsakanir leysa ekki vandamįl. Velja žarf leišir aš
lausnum. Meš auknum žroska barnsins eykst samvinna ķ
aš finna jįkvęšar lausnir į žeim ašstęšum sem eru
uppi. Leišir aš lausnum virka betur žegar börnin eru
žįtttakendur ķ įkvöršunum.
-
Hvatning.
Hvatning styrkir tilraunir og umbętur
en ekki eingöngu góšan įrangur. Hvatning hjįlpar
börnum aš verša örugg meš eigin hęfileika og getu.
-
Börnum gengur betur žegar žeim lķšur
vel.
Börnum sem lķšur vel eru mun tilbśnari til
samstarfs, til aš lęra nżja hluti og gefa hlżju og
viršingu žegar žau finna hvatningu og vęntumžykju.
Börnum sem lķšur illa, finnst žau nišurlęgš eša
skammast sķn gengur ekki vel aš tileinka sér nżtt
višhorf eša hegšun
Hvaš er žaš sem börn žarfnast ķ
raun og veru.
Mikill munur er į milli löngunar og žarfa og strax frį
fęšingu hefur hvert barn fjórar grunnžarfir.
-
Aš tilheyra/skipta mįli og vera
einhvers virši.
Mikilvęgt er fyrir barniš aš vita aš žaš sé
višurkennt fyrir žaš hvert žaš er ķ staš žess aš
einblķnt sé į hvaš žaš getur eša hvernig žaš hegšar
sér
-
Skilningur į eigin getu eša
hęfileikum.
Börn įtta sig į eigin getu og hęfileikum žegar žau
fį tękifęri til aš spreyta sig sjįlf og ęfa įkvešna
fęrni eša geta. Ž.e. žegar žau upplifa hvaš žau
rįša viš ein viš eykur žaš skilning žeirra į eigin
getu og hęfileikum.
-
Persónulegt vald og sjįlfręši.
Žegar börn fį tękifęri til aš leita
lausna, lęra lķfsleikni, sżna viršingu og vinna meš
öšrum upplifa žau persónulegt vald og sjįlfręši.
-
Félagsfęrni og lķfsleikni.
Börn žurfa kennslu ķ samskiptum og
félagsfęrni auk kennslu ķ lķfsleikni, s.s. aš klęša
sig, aš borša o.s.frv. Meš kennslu og ęfingu öšlast
žau fęrni.
Vandamįl
leysast į mun aušveldari hįtt žegar börnin taka žįtt ķ
aš finna lausnir.
-
Viršing
-
Viršing
endurspeglast ķ žeirri kurteisi sem žś sżnir öšru
fólki, hvernig žś talar viš ašra, hvernig žś talar
um žaš og hvernig žś ferš meš eigur annarra. Tal og
framkoma sem einkennist af viršingu veitir fólki žį
reisn sem žvķ ber.
-
Góšvild
- Góšvild er aš skamma ekki, nišurlęgja ekki eša
lesa yfir börnunum. Góšvild er aš sżna vęntumžykju
og hlżju ķ verki.
-
Festa
-
Festa er
aš meina žaš sem žś segir og sjį til žess aš
fyrirfram įkvešnum verkefnum sé lokiš Į žann hįtt
lęra börnin aš žś meinar žaš sem žś segir (um leiš
veršur žś aš vanda hvaš žś segir, ef žś getur ekki
stašiš viš žaš sem žś segir, segšu žį ekkert.
Almenn kynning
į jįkvęšum aga.
Önnur umferš innleišingarferlis 30. janśar 2012 -
19. aprķl 2013.
Fyrsta umferš
innleišingarferlis 10. janśar 2011 - 27. janśar
2012.
Heildarmynd jįkvęšs aga. Žęttir sem žurfa aš vera
til stašar ķ skólum sem vinna eftir jįkvęšum aga.
Įtta leišir til innleišingar į jįkvęšum aga. Žęttir
sem kennarar žurfa aš hafa ķ huga ķ starfi meš börnunum.
Verkfęri Jįkvęšs aga.
Verkfęri sem hjįlpa okkur aš foršast
refsingar, ofverndun, stjórnun, valdabarįttu,
ósjįlfstęši, hefnd.
Barna- og
fjölskyldufundir.
Į barnafundum hittast börn reglulega til aš hjįlpa hvert
öšru, žau lęra samskipti, leita lausna og efla/žjįlfa
dómgreind sķna og žekkingu. Mikilvęgasti tilgangur
barnafunda er aš gefa börnum žį tilfinningu aš žau finni
aš žau tilheyri hópi. Žessi žörf barna til aš tilheyra
hópi hefur lengstu įhrifin į hegšun žeirra žegar til
lengri tķma er litiš.
Jįkvęš einvera.
Jįkvęš einvera getur veriš mjög įhrifamikil leiš til aš
hjįlpa börnum og fulloršnum aš nį ró sinni svo hęgt sé
aš leysa mįl ķ sameiningu.
Opnar spurningar. Ašferš sem veitir börnum tękifęri
til aš tjį sig og orša hugmyndir sķnar og hugsanir.
Langtķma- eša skammtķma markmiš. Mikilvęgt er aš
uppalendur hafi ķ huga aš įkvešnar uppeldisašferšir
hafa įhrif til lengri tķma į mešan ašrar ašferšir hafa
įhrif strax en žau įhrif vara ķ mun styttri tķma.
Ašferšir jįkvęšs aga hafa įhrif til lengri tķma litiš.
Lof og hvatning.
Hvatning hjįlpar börnum aš žroska hugrekki; hugrekki til
aš lęra og vaxa, hugrekki til aš lęra af mistökum įn
sektar eša skammar, hugrekki til aš žroska félagshęfni
og lķfsleikni.
Hvatning žarf aš vera nįkvęm en ekki óljós (Žś byggšir
stóran turn, sjįšu hvaš žś žurftir aš teygja žig mikiš
til aš geta sett efstu kubbana ķ turninn žvķ hann er
hęrri en žś . Žetta hvetur barn mun meira en aš segja
Žetta er aldeilis fķnt hjį žér).
--------------------------------------------------------
Heimildir:
Nelsen, Jane, Cheryl Erwin and Roslyn Ann Duffy.
POSITIVE DISCIPLINE FOR PRESCHOOLERS. 2007. THREE RIVERS
PRESS. New York.
|